Harek nyasro sanjhle peedalai nimtyaucha dukhi bhayera
Madirako harek chuskile peedalai bhulaucha dukhi bhayera
Nachoiti mutu kasaiko, peedako janma kaha huncha ra mayako
Nibheko diyole pratikshaako adhiratalai darsaucha dukhi bhayera - !
कविताहरु - पृष्ठ ५४
लेखकहरू
Phool phuleko bagma chandaniko madhuri
Harhar hawako chala sital phool hilchhan pharfari
Jalchha chanchal kalkalai chandanima jhalkane
Ek bulbul bolchha mitho premko tana dine
Patka butta pareka ghaaska soundaryama
Ek yuwati dhalkieki botma anandama
Binti eka ma gardachhu suna priye priti nirantara rahos
Tahako mana pinjara ma muniya yai chala sadakala rahos
Timro tyo mukha chandra jhalki manama tesle ujyalo gari
Shitala garnu uchit ho adhik tap gardo chha suryai sari .
Pahadko ati besa desha Tanahuuma Shrikrishna Brahmana thiya,
Khupa uccha kula Aryabanshi huna gai satakarmama mana diya,
Vidyama pani jo dhurandhara bhai shiksha malai diya,
Tinko nati ma Bhanubhakta bhani hum yo jaani chihnni liya..
प्रस्तावना
एक थोक भन्छु न मान्नु दुःख हे मित्र तारापति ।
तिम्रा ई जति छन् जहानहरू ता जुझ्न्या रह्या छन् अति ।।
सून्याँ दन्तबझान आज घरको कर्कर् गर्याको जसै ।
भर्रात् जाग्रान झैं भयो मकन ता लागेन आँखा कसै ।।१।।
धन् इज्जत् र घरबार देख्छु बढिया छैनन् कुनै चीज् कमी ।
बूहारी यदि कर्कशा हुन गया क्या घर् गरौला तिमी ।।
साह्रै झोक उठयो मलाइ र बधूशिक्षा बनाया पनी ।
यस्ले पत्नि, बुहारि, छोरीहरूको तालिम् गरौला भनी ।।२।।
हुन त म अतिथी हूँ यस् बिनूँ के छ खाँचो ।
तर पनि त म भन्छु मित्र ह्वौ जानि सांँचो ।।
घर चतुरञि गर्छन् बुद्धिमान्ले अगाडि ।
बखत चुकि दिंदामा हुन्छ काहांँ पछाडि ।।३।।
उपदेश
प्रातःकाल महाँ उठेर पहिले ध्यान् ईश्वरैको गरून् ।
अपार-संसार-समुद्रमाहाँ
डुब्याँ शरण् कुन् छ मलाइ याहाँ?
चाँडो कृपाले अहिले बताऊ
श्रीरामको पाउ छ मुख्य नाऊ।।१।।
कुन हो सदा बन्धनमा पर्याको?
जस्ले छ यो मन् सुखमा धर्याको।
मुक्ती भन्याको त पदार्थ कुन् हो?
वैराग्य भन्नू चिज जान्नु जुन् हो।।२।।
ठुलो नरक् कुन् छ भनेर जान्नू?
यही शरीरै छ भनेर मान्नू।
कस्तो स्वभाव् स्वर्ग भनेर जान्नू?
तृष्णा छुट्या स्वर्ग भनेर मान्नू।।३।।
कुन् ज्ञान् छ ठूलो भनि लीनु पर्न्या?
वेदान्तको ज्ञान छ दु:ख हर्न्या।
कुन् हो सहज् मोक्ष गरायिदीन्या?
ज्ञान् हो अरूको किन नाम लीन्या।।४।।
क्षितिजपारी कुन दूरदेशमा थकित छौ तिमी
कसैको मनमा रोज अभिनन्दित छौ तिमी
सम्झनु र तिम्रा लागि ब्यग्र हुनु मेरो नियति भो
किन मेरो प्रेमिल मनसंग अनभिज्ञ छौ तिमी
न मुस्कुराउँछन् यी ओठहरु, न सजिलै मर्छ जीवन
न त्याग्न सकिन्छ उनलाई, न सजिलै चल्छ जीवन
टुक्रिएका सिसा झै छन् जीवनका कुरूप तस्बिरहरू
न जोडिन्छन् ती फेरि, न रोकिन्छ बग्न यो जीवन ।
Kasalai bhanu ma shahid, mrityu-danda dii jhundaiyo, jasalai
Kasalai bhanu karmabir, deshka lagi ragatka bagaye, usalai
Ya jiudai marna bibash ti, shahidka aama ra bidhwaharu lai
Ya byarthai jhundayeka, ti master ra unka pariwar lai - !
बोल्दैनौ किन म संग आजकल
कुरा खोल्दैनौ अन्तरमनका आजकल
जीवनका नियतिका बहावमा टाढिदैछु पलपल
बहाना व्यस्तताको बनाई बदलिदैछौ आजकल - !
