Chahal pahal thulo, aaja naulo jamana
Jala gala nabha jelchhan rel jahaj nana
Manuj manuj lai khali chhalne lakhetne
Ajha pani akhada kyai ? bishwaka bandhu bhetne
Bana shahar haru ka baas basti hajar
Naram garam nana bhawana ka prachar
Safal ranga ra rekha aaja chhan ek chitra
Prakat bhuwan devi muskurain bichitra
Aghi aghi badhi aayau khoj sangharsha dwara
Nawa yug aba laagyo, bhetiyau bandhu sara
Aparichit chhanda ka birsiyun wairabhawa
Sab sahaj basaau bishwa maa bandhubhawa
Kati din dhana-aandraa thutchha bepar-bwaaso
Kati din bam gola naash ko haaschha haaso
Kati din aba chhalla gyan, hussu banai
कविताहरु - पृष्ठ ४७
लेखकहरू
अम्भोदनीलगल ! शङ्कर ! नाथ ! शम्भो !
दम्भोलिझै कठिन मन् पनि क्यै नरम् भो ।
रम्भोरुतर्फ अभिलाए पनि गैह्र कम् भो
वंभोजनी हुन म पाउँ प्रभो ! स्वयम्भो ! ॥१॥
यस्ता इनी बुझिलिंदा विषवृक्ष जस्ता
सस्ता अधम् विषयरस्कन चाटि बस्ता ।
अस्ताइगो वय सबै यम आइ कस्ता
कस्ता हुँनन् दिन हरे ! भुलियेछ रस्ता ॥२॥
पैले पनि जुनी बितेछ इनै गफैले .
शैलेश ! आज तब जन्म भयो उसैले ।
अहिले पनी जनम गो विषयोत्सवैले
कैले प्रभो ! तरनु भवपार मैले ॥३॥
मेरी पियारि भनि गैकन प्यारिनेरी
हेरी मुहार् जुलम भैकन वस्तिखेरी ।
घेरो लियेछ यमले अब छैन देरी .
के रीतले म तरूँला पछि नाथ ! फेरी ॥४॥
Para para kuiri neela kinaaraa,
Swarga jharikana jimeemaa chhunchha,
Laamo sadak maa adi yesabaara,
Doora chihaai driga le gunchha.
Bahubidh patthara kankada, kaandhaa,
Baadhi, khaadi, ukaali hunchha,
Orli kirana ra ukli daandaa,
Doora shikhara maa swarga nuhunchha.
Dindina herana neela–kaandhaamaa,
Maakuriko jaala rahanchha,
Dinako ujyaalo para paataamaa,
Baataamaa tara kuiro bahanchha.
Maanisa aaphain aaphno dara maa,
Aankhaa chimli kaida rahanchha,
Aaphain magantaa aaphno ghara maa,
1
Na shakchhau yo aansha taptapa tipi chappa piuna
Na shakchhau masu le dinbhara aghaayera jiuna .
Na shakchhau yo bhutlaa liikana kunai vastra siuna
Chudyou vyarthe mero manuja ! timile jivana kina ? .
2
Sidha saada nirdhaa upara pira baadha jati jati
Thulaa baathaa taathaa manuja haru paarchhan uti rati .
Ghrinaa, nindaa hatyaa prabhriti saba usko katu phala
Unai ulto bhogchhan, vidhi-niyama yo jaana atala .
3
Timi jaanne baatho manuja, guru jastai bhuwana ko
Ma laato agyaani vihaga bicharo dura bana ko .
Swabhaawai le meraa upara hunuparne sadayataa
Liyo jaanajaani ahaha ! kina ulto erushataa? .
4
Shanda – Kumar, pahile jaana, padha bigyan besari, tyasai bisayama bola jaanera ani, chyatta yo sabake beecha maa.
Prahlad– (Ekai chhin pachhi) Ek ek ho, gyan yo milyo,
Jiwani bhar ke japtai jaane, tyo-dui hoina –
Tin hoina - ? Yo maile jaane sansaar maa Hari
Ek hun, satya ho ek, usaki gyan ek ho,
Agaadi ekako shunya agyan ra asatya ho,
Pachhaadi ekako shunya jati jodyo ananta chha tyo
Asankhya satya ho sohi ho bigyan-ananta chha
Badhchha tyo jati jodinchha, jaani jaani nasaknu chha,
Euta bindu jaannaale trishnawasaagar badhdachha
Ajha jaanna, najaaninchha, -samudra paramaanuko
Suryakai aayuko ninti agaadha ra apaar chha
Bigyan karma ho, karma garnuparchha garinchha tyo,
Parantu buddhimani ho gyani nishkaam paaunu
Tyo karma maa chha bigyan aafu baahira, gyan chha
Aafu bhigya, u taadhaa chha khojimaa hidnu pardachha,
Tara yo chha kalejaamaa aafu bhanda samet, ya
छाना माथि बाट झुण्डिएका फर्सी,
घारीघरको छेउ मै
ठुलो पिपलको बोट,
अनि
केराको घारी,
झुंडी रहेका मालभोग केराहरु,
आज किन मेरो गिद्दीमा
झुण्डिएको होला ?
लटरम्म फलेका
अम्बा र अनारका फलहरु,
इनार कै छेउमा
एकातिर अमला
र
अर्को तीर आपको बोट,
निबुवा, ज्यामिर र कागतिका बोटहरु
घरका समझना दिलाउँदैछन्,
चुलेशिले भोगटे ताछदा
च्वाटटै औला काटिदा
सैपत्रिको रस निचोरि
औषधि उपचार गरिन्थ्यो,
ढकमक्क फुलेका
ति पारिजातका फूलहरु
बोट हल्लाउँदा
मोती झरे झैँ भान हुन्थ्यो,
आज किन
गूंजी रहेछ मेरो कानमा
हजुरआमाले मन्दिरमा बसी
भटभटाएको
संस्कृतका ति श्लोकहरु,
म महसूस गर्दै छू
आरतीको राप अनि
धुपबत्तीको बासना,
होइन आज के भो मलाई ?
धेरै पल्ट सुकिला मुकिलाको कुरा चल्यो
साँच्चै यो के भएको यार
मानिस सफा छन्,
शहर फोहर छ
(प्रश्न गर्नेलाई प्रतिप्रश्न हाजिर छ -
“फोहोरी भई बस्न कसलाई रहर छ ?”)
बाटा त साँगुरा थिए नै
तीन चौथाइं ढाकेर बसेको
यो दुर्गन्धको पहाड
टाढा टाढासम्म गन्हाएर
धर्तीमै नर्क भेटाउँछ
अत्तालिंदै वल्तिर पल्तिर हिंडेपनि
एकपल्ट त अबश्य टेकाउँछ,
तैपनि जोसुकैलाई सोध्नोस् -
किन यस्तो भयो ?
निस्सन्देह, सिंहदरबारतिर देखाउंछ
Aadim sapana sametera samayasanga haareki
E kamjor keti
Thaha chha jiwanko ranga kasto hunchha ani samayako paathashaalaa ni ?
Uhi gahu goro aakriti le kasari pachhyaauchha maanchhe lai
Ra jabarjasti itihaas banaauna khojchha .
Gatishil tara bukhyaachaa jastai adiera
Kasari urlinchha jiwanko nadi.... Ani bhatkaauchha sapana .
Ka.
Dinakar ko biu jhandai umyo
Miri miri mato faari, drishya
Badali nishi bhar gaai rahithin
Prakriti, tinle ropin awashya !
Kha.
Hera ! Saitu aaunchha kalilo,
Laal patti li dui baadal !
Maano lundeka bij palaaudaa
Haat thataaudaa khushi baalak dal,
Jasto mero, panchhi, pashu ko,
Ufyo dil dil !
Ga.
Fuldachha, fuldachha dhakamak bandai
Raato pahenlo
Yasaka sugandha masihaa chhorchhan
अस्पतालको सगाल पलङमा
सेतो सुकिलो ओच्छ्यान पाई
नयाँ रोगी रम्दछ पहिले
खोल र तन्ना सुम्सुम्याई
अहा ! कस्तो सफा विच्छौना,
हातको मयल पनि सर्ला जस्तो
कति नरम औ कति मनोरम
खोपीभित्रको शैय्या जस्तो ।
तर जब ओल्टेकोल्टे गर्दा
तन्ना खोल अलि सर्न जान्छ ,
अनि रोगीको आँखा सहसा
भित्री तहमा पर्न जान्छ ।
