Aadha raat pachhi
Rakshi dokaan bata ma ke niskieko chhu
Pratyek khongi ra khor bhitra bata
Pakhetaa phat phataaundai bidroha ko
Kukhuraa kaa bhaale baasera mero swaagat gardachhan.
Yahaan ko baataawaran ko nimti
Yahaan ko nirjeewataa ko nimti
Yahaan ko byawasthaa ko nimti
Mero rakshi ko gandha le bhijeko nishwaas pani
Aaja, thulo aandhi saraha bhaisakeko chha
Sadak kaa duwai tira laam laagekaa yi aalishaan bhawan haru
Aafno jaga sahita aafno kamajori maato muni gaadi dinu
Aba, aba, aba ladna laai tayaar chha.
Aaja mero pratyek paailaa maa yauta yauta bhukampa chha.
Aaja mero pratyek anubhaw maa yauta yauta jwaalaamukhi
Padkana tayaar chha.
कविताहरु - पृष्ठ ३९
लेखकहरू
Kamajori hun dukhkaki bahini,
Shramaki chhori!
Dinabhar, dinabhar manthan gardai manav snayu
Phinj sohori,
Bidhi le rache re kamajori!
Indradhanusha ko ranga kyai jori!
Saanwali chhan, chhainan gori!
Taipani chhan phenil huri!
Gulaf baag ma yas masu ko,
Godhuli ma, mul pari kana,
Janmin mori!
Alasain le god liin taba,
Gaala jori!
Kshudha ra trishna sanga ti khelin
Bhagna manorath haru ka bana ma.
Madhyaraat ma bainse bhaichhan
Pratham shraap ki umda chhori.
Kabi sanga jiskin, tirchhi haani.
Kasti uttaauli ti mori!
Aankha kholi anagin koti,
Dhalki baadal bhuwa ma leti,
Kabita garna basithin rajani
Kagat jasto phinjaai awani!
Unki pratibha muskira hithin!
Kehi tatoli
Chatta ungi chhan! Mukhi dhaaki chhan!
Kalo masi sab khwaattai pokhi!
Thaaki chhan ti naram sirak ma
Chhaati jori!
Yasto garchhin baraabar mori!
Kamajori, ti shramaki chhori!
दुःखको लामो सडकमा
पीरको केही छडकमा
चल्दथे 'टुक टुक टुकू !'
आफूजस्तै लाख हेरी
बेला-बेला
पार्न साजा ध्येयध्वनि नै मानवी डरबाट फेला
जसको आत्मा रस-घुट्को
पथमा चल्दै'टुक टुक टुकू !
'टुक टुक टुकू!'
डाक्टरहरुले मानव-मुटुमा स्टेथोस्कोमा कान थापी
एक रोमान्टिक अर्थ लाउँथे
'लबढब! लबढब' बोल्छ रे त्यो
भन्ने मिथ्या खूब फिजाउँथे!
मानो लभ्को कोही ढुक्कुर, स्वप्नदलमा नीड बनाई
बोल्छ भाइ !
शिरी फरादका स्वप्न गाई!
मेडिकल विज्ञान मिथ्या भन्न कर लाग्यो मलाई!
यो रोमानी अर्थ लाई !
कस्तो दिन छ आज यो !
भरे अझ कडा प्रश्न, अझ भोलि कडा अझ
पसि, यस्तै भई हाम्रा दिन चिप्लेर आउँछन्,
मुख ढाकी मुकुण्डोले भानु स्वर्भानु बन्दछन् ।
अवश्य एउटा भोलि बित्नेछ बदलीविना
भन्ने आस गयो हुन्छ हर भोलि घनावन ।
नचेती लोकमा हामी भोलिको भर पर्दछौं,
बिसिदिन्छौं हिजोलाई, आजचाहिं सरासर
भोलि भन्छौं; सबै भोलि हिजो बन्दै बिती बिती
जाँदैछन् ; एउटा भोलि डोली प्रलयको लिई
आइहाली त्यहीं हामीलाई भाग्छ कता ! कता !
उही दिन सबै हाम्रो भोलि बन्दछ बेपता ।
भाग्यमानीहरू आज भन्दछन्, भोलि बन्दछन् ।
अभागी जति छन् आज बिग्रन्छन्, भोलि भन्दछन् ।
तथापि मन यो एकोहोरो वञ्चित भोलिको
अनुहार सधै राम्रो भएको स्वप्न देख्तछ;
संसारमा त्यसैले त अङ्क धेरै छ दीनको,
काल पखिरहेका ती कोटि कोटि अधीनको ।
Ek waarta
Tapaile bhannu bhaeko thiyo —
‘Timilai dubidha bhayo bhane
Hatkela ma Nepal ko ek muthi maato uchaalera sodha
Usle je bhanchha
Tyahi timro antaraatma ko aawaaj hunchha.’
Ma tyo waachaal maato khojdai nayaan Nepal bhari dulen
Katai pani singo Nepal ko maato paaina
Samasta Nepal ko maato bibhakta bhaechha
Jaati jaati ko chaklaabandi ma
Ti chaklaabanda maato haru — jo ek arka sanga boldainan
Jo ek arka ko kura ra markaa bujhna chaahadainan
Ti pratyek chakala ko maato dhogera hatkela ma uchaaldai sodhen
Sabai le kehi bhane — kasai le bhaneko bujhina
Nayaan Nepal ma jo kunai jaati ko hundaina
चीसो अनि गह्रुङ्गो
हात्तीको वजनसित
एक–एकवटा थामको खुटाले
मध्यदिनको प्रखरतासित टेकेर छात्तीमाथि
लुकाएको...
छोपेको...
अरुको दृष्टिमा
अनि शिरमाथि घामदेखि !
मध्यान्हमा– आफ्नो छायाँ!
अनि, पैतालाको आयतनमा राखेको
कैदभित्र
चीसो सडकमाथि !
अनि जो......
दयावश निर्बन्ध गरिएपछि
साँझ पख
अपमानले आत्तिएर
निस्सासिई आत्मग्लानिको बाक्लो बतासमा !
दिनभरिको गर्मीले उसिन्निएको बतासमा !
कवि, केही त सार्थक लेख
शब्द धेरै लेख्यौ
केही सार्थक भाव पनि लेख
तिमीले सधैँ फूलका कविता लेख्यौ
अब रूखका कविता लेख
हाँगाबिँगा र मूलका कुरा लेख
ती अझ बढी सौन्दर्यमय र यथार्थ छन्जराका कुरा लेख
ती जराले समाउने माटाका कुरा लेख
जुन माटोमा तिमी र म जन्मियौँ
जुन माटो नभए तिमी पनि हुत्रौ, म पनि हुत्रँ
त्यो माटाको अस्तित्व जोगाउने जराका कविता लेख
जराका कथा लेख
तिमीले छहरा र नदीका कविता लेख्यौ
अब कुलाका कथा लेख
ती कुला जसले तिमीले र मैले खाने अत्र फलाउँछन्
जसबिना तिमी र म बाँच्न सक्तैनौँ
ती कुलाका कुरा लेख
प्रिय नेपाली शूरवीर हो, नवयुगको यो संक्रान्ति-
समय छ, यसमा नचढोस् तिमिमा फूट वैरको भ्रान्ति !
एकै तन भै एकै मन भै देश-कालको गति जानी
बढ्दै जाऊ, चढ्दै जाऊ, भन्दछ यो युगवाणी ।
तोड्यौ हुकुमी साङला, फाल्यौ फयाडला खड्गनिशाना
झ्याङला काटयौ सब मर्जीका, बदल्यो स्थिति र जमाना
अब तिमि नै छौ सेवक, तिमि नै मालिक, यो पहिचानी
लाग निरन्तर देशोन्नतिमा भन्दछ यो युगवाणी ।
दुःशासनले केश खिचेको द्रुपदकुमारीजस्ती
दुःख दर्दको विकट दल्दलमा बिचरी पलपल फैस्ती
जन्मभूमिका सुनीनशक्ना लम्बा करुण कहानी
सुन्दै जाऊ, गन्दै जाऊ, भन्दछ यो युगवाणी ।
गर्नैपर्दछ अब तिमि सबले नव राष्ट्रको निर्माण
यसमा तिलभर नहट पछाडी, चाहे जानोस् प्राण
वीर देशका वीर तिमी छौ वीरखतका अभिमानी
नझुकोस् तिम्रो वीरपताका, भन्दछ यो युगवाणी ।
Paauko nanga le maata, lekha lau euta kura
Mero lalaata maa : Marne belaamaa ma mukunda ko
Mukha herera yo aankhaa paaoon chimlana shaanti le .
Yasko nimtimaa maata, Deu sadbuddhi ko war
Mukunda laai . Tyo timro bhakta laai, daya gari
Nadeu yatika bidhya badha kharchi hune gari,-
Hindne ke dharma ke paap ke chokho ke jutho bhani
Nabanau mahaatmaa, jo bhinna dekhtina bhandachha
Parachakri haru laai ra aafno baabu laai nai,
Janani janma bhalaai randi laai bidesh kaa;
Nadeu yatika bidhya paisa ra rupiyaan duwai
Sarowar gari chhaannai nasakne samma naastik
Hune garera jo ved laai kulchana saktachha,
Aamaa ko beech chhaati maa jo keelaa thokna saktachha .
Yatti maatra timi deu jun paayera sustari
Tyo aafno aamdaani le paaos chhaauna jindagi;
Jun mandir maa janmyo tyahin dhoop bhayera tyo
Haawaa pabitra paaros, waa jaanos anta samet tyo
आँसु खसाली रोइरहेथेँ जीवन-वनको बीच,
खोजी खोजी कतै तपाई मेरा मनको चीज ।
टुटे फुटेको आशामाथि नयन दुःखीका नीर !
कहाँ कहाँको, कता कताको, मेरो मनको पीर !
लालसाले मोहिनीको रुप गरी धारण,
बोली, गहना झलकाई “रुन्छौ तिमी कुन कारण !
विलासको यो महल मनोहर, हुन्छु म तिम्री रानी ।“
मैले बोलें, “हुन्छ सबै यो भोलि धुलो र खरानी ।“
कुबेर बोले, “नोकरि लेऊ दिन्छु म दौलत अनगिन्ती,
मेरो सेवक हेर उज्याला, सेज सुनौला झुल्छन् ती !”
मैले बोले, “धनका मालिक ! संझन्छु धनको मोल,
अन्तस्करणको स्वतन्त्रता यो तर छ अहा ! अनमोल ।“
ताज सुनौला माथ लगाई यश आई फुसलायो,
“मेरो पछि आऊ भाइ ! मौका सुन्दर आयो !
छाँट काँटमा मिलिकन आऊ, परिचित गर्छु तिमीलाई ।“
मैले बोले, “चिथरा लाउँछु, ठग्दछु सत्य म भाइ ।“
शक्ति प्रियाले आई बोलिन्, “दिन्छु म मीठा मेवा ।“
मैले बोले, “मेरो अमृत मानिसहरुको सेवा ।“
